İstisnai Gün Sayısı Kurların Kaderini Belirleyecek

Türkiye’nin son zamanlarda gördüğü kur volatilitesi konusunda bugün TC Merkez Bankası’nın kararlarının etkili olma potansiyeli bulunuyor. Kararlara bakılırsa, politika faizi ve üst bantta beklentilerin aksine faiz artırımına gitmeyen Merkez Bankası, istisnai gün uygulamalarını daha da sıkı bir şekilde devam ettirmeye karar verdi.

Bankanın açıklamalarına bakıldığında, istisnai günlerde piyasanın borçlanma oranlarının yüzde 9’a yükseltileceği söylenmekte. Bankanın bunu yapabilmesi için elinde iki alternatif bulunuyor. 

a) Üst Banttan Borçlanma Miktarlarının Azaltılması

Mevcut durumda bankalar TL likidite ihtiyaçları için Merkez Bankası’ndan üç ana faiz seviyesinden borç alabiliyorlar. Bunlar, yüzde 4,5 politika faizinden gerçekleşen, MB’nin miktarında belirleme yaptığı ve zaman zaman istisnai günler ile gerçekleştirmediği bir haftalık repo ihaleleri ile yüzde 6,5’dan piyasa yapıcı bankalara kullandırılan pencere ve yüzde 7,75’den çalışan üst banttan oluşmakta. Bankaların bu durumda TCMB’den aylık borçlanma faizleri ortalama yüzde 7,10 civarında. Mevcut durumda istisnai günlerde ise bu oran yüzde 7,60 civarına çıkıyor.

Image

 

TCMB’nin yeni uygulamasında ise, yüzde 7,75 olan üst bant borçlanma oranının yüzde 9’da gerçekleşmesinin sağlanacağını söylemekte. Bunun sağlanabilmesi için Merkez Bankası’nın her istisnai günde piyasadan 6 milyar TL ek para çekmesi gerekmekte. Halihazırda 1 hafta vadeli repo ihalelerinden istisnai günlerde 6 milyar TL para çeken TCMB, bu uygulaması ile her istisnai günde piyasadan 12 milyar TL likidite çekmiş olacak. İstisnai gün uygulamasının yoğun olarak yapılması durumunda Lira’ya sıkışacak bankaların da döviz satmak zorunda kalabileceği söylenebilir. Her durumda, TCMB bu şekilde Türk Lirası likiditesinin tümüyle kontrolünü eline almış oluyor. Bu günlerdeki borçlanma oranı ise yüzde 10’a çıkıyor

b)      İstisnai Günlerde Üst Bant Faizinin Artırılması

Diğer bir ihtimal de, TCMB’nin elinde istisnai günlerde likidite kısmak yerine, bu günlere özgü faiz artırılması durumu. Sadece istisnai günlerde uygulanmak üzere, Merkez Bankası dilerse mevcut durumda yüzde 7,75’te olan üst bant borçlanma oranını yüzde 9’a yükseltebilir. Bu durumda ise istisnai günlerdeki borçlanma oranı yüzde 9,90’a çıkıyor.

Image

TCMB İstisnai Gün Sayısını Artırmalı

Bu durumlarda TCMB’nin aylık olarak belirleyeceği istisnai gün sayısı piyasaların yönünü ve sıkılaştırmanın oranını belirleyecek. Ortalama haftada bir gün istisnai gün uygulanması parasal sıkılaştırmayı sınırlı kılarak dövizlerin yüksek kalmasına neden olabilecek iken, bu günlerin artırılması TL’de değer artışını destekleyebilir. Özellikle Merkez Bankası’nın kurda volatilite görüldüğü günleri istisnai gün ilan etmesi piyasalardaki TL ve döviz volatilitesini kontrol altına alacaktır.

Image